Chủ Nhật, 19 tháng 7, 2015

Việc hiếu, thuê ruộng chiếm ruộng

Việc hiếu
       Báo hiếu là việc làm của toàn dân. Nếu có nhà nào đền báo công ơn cha mẹ, thì đặt lễ làm cỗ, từ hàng kỳ lão cho đến hàng thứ hai, cùng chia đều ra ăn uống. Còn như cỗ ăn lúc đưa đám giữa đường, thì chỉ từ hàng quan viên, hương sắc, thôn trưởng mới phân chia ăn uống, cốt là để làm rõ thứ bậc.

Việc hiếu, thuê ruộng chiếm ruộng

      Các loại cỗ này thì hậu bạc tuỳ ý gia chủ, không được sách nhiễu đòi hỏi gì, cốt sao để cho phong tục được thuẫn hậu, và giữ nghiêm khoán ước.
Thuê ruộng chiếm ruộng
      Hễ là đất đai của nhà nước thì phải phân bổ cho đều là để lo việc nộp thuế cho nhà nước, cốt sao cho mọi người đều siêng cẩn.
     Nếu như do có quan dịch, ý muốn làm cho nhanh, nên phải thuê mướn cầm cố thì từ quan viên, hương sắc, thôn trưởng cho đến hạng thứ hai cùng phải mua lấy mà cày cấy. Giả như có người nào đó gian lận cày cấy từ 1 sào trở lên, tra xét quả đúng sự thực, thì sẽ bắt phạt nộp lợn rượu đúng giá 3 quan tiền cổ. Nếu như mua bừa bãi có lập cả văn tự, thì sẽ bắt phạt 5 quan tiền cổ, lại đẩy xuống ngồi ở mâm bét rốt. Người nào biết rõ sự thực mà đến tố cáo thì thưởng cho 1 quan tiền cổ, để biểu dương tính trung hậu thật thà. Người nào biết mà không tố cáo thì bắt phạt 1 quan tiền cổ, để trừng trị kẻ gian manh, và giữ nghiêm phép tấc.
Không tuân theo luật định của làng sẽ bị xử phạt
     Sống ở xóm làng cốt sao cho hoà mục để giúp cho phong tục thêm thuần hậu. Nếu như làng ta đã bàn luận làm một việc gì đó, vừa là hợp với lẽ phải, vừa là thuận với lòng dân, cốt sao cho mọi người cùng thông tỏ để xếp đặt nên công việc đó, nếu như có người nào đó cậy mình tuổi cao hoặc cậy mình giàu có, hoặc cậy lắm anh nhiều em mà không chịu tuấn theo nghị định đó, thì làng sẽ bắt phạt 1 quan tiền cổ, 1 khẩu trầu, để răn đe kẻ làm sai trái.
     Còn như khi đang ăn uống cỗ bàn thì phải giữ sao cho lớn ra lớn, bé ra bé, nói năng hành động phải cân nhắc thận trọng, để tỏ ý tôn trọng khi đứng giữa xóm làng. Nếu như vì cớ ăn uống rượu thịt mà chửi bới mắng nhiếc người khác, thì tùy theo mức sai phạm nặng nhẹ mà xử phạt không tha, cốt để giữ nghiêm khoán ước.

Từ khóa tìm kiếm nhiều: làng là gì